- Mô tả về công nghệ
Thu hồi carbon từ môi trường tự nhiên, hay còn gọi là loại bỏ carbon dioxide (Carbon Dioxide Removal – CDR) dựa vào các hệ sinh thái, là nhóm giải pháp tận dụng khả năng hấp thụ và lưu trữ CO₂ vốn có của tự nhiên. Khác với các công nghệ thu giữ carbon bằng máy móc và thiết bị công nghiệp, phương pháp này chủ yếu dựa vào việc bảo vệ, phục hồi và quản lý bền vững rừng, đất, vùng đất ngập nước, hệ sinh thái ven biển và đại dương. Theo IPCC, các phương pháp CDR dựa trên tự nhiên bao gồm trồng và phục hồi rừng, tăng lượng carbon trong đất, phục hồi đất than bùn và đất ngập nước, phục hồi rừng ngập mặn, đầm lầy ven biển và các hệ sinh thái biển.
Cơ chế cơ bản của công nghệ tương đối tự nhiên nhưng có ý nghĩa rất lớn. Thông qua quá trình quang hợp, cây xanh hấp thụ CO₂ từ khí quyển và chuyển carbon thành sinh khối như thân, cành, lá và rễ. Một phần carbon sau đó được lưu giữ lâu dài trong đất thông qua vật chất hữu cơ. Đối với rừng ngập mặn, cỏ biển và vùng đất ngập nước, carbon còn được tích lũy trong lớp trầm tích và đất dưới nước, tạo thành các “bể carbon xanh”. Vì vậy, thay vì chỉ đơn thuần trồng thêm cây, thu hồi carbon dựa vào tự nhiên còn bao gồm việc ngăn chặn phá rừng, phục hồi hệ sinh thái suy thoái và cải thiện phương thức sử dụng đất, nông nghiệp và quản lý rừng.
- Ý nghĩa thực tế của công nghệ
Ý nghĩa lớn nhất của phương pháp này là vừa giúp loại bỏ CO₂ khỏi khí quyển vừa phục hồi những hệ sinh thái đang bị suy thoái. Khi rừng được bảo vệ và phục hồi, lượng carbon được lưu giữ trong sinh khối và đất tăng lên, đồng thời hạn chế lượng carbon tiếp tục phát thải do mất rừng. Quản lý carbon trong đất cũng có thể cải thiện chất lượng đất, khả năng giữ nước và năng suất nông nghiệp. Các hệ sinh thái ven biển như rừng ngập mặn và cỏ biển bên cạnh việc lưu trữ carbon còn giúp bảo vệ bờ biển, giảm tác động của bão và hỗ trợ đa dạng sinh học.
Đặc biệt, đây là phương pháp có khả năng tạo ra nhiều lợi ích đồng thời. UNEP nhận định các giải pháp dựa vào tự nhiên có thể góp phần ứng phó với biến đổi khí hậu, suy giảm đa dạng sinh học, suy thoái đất, ô nhiễm và các vấn đề về nước, đồng thời mang lại lợi ích cho đời sống con người
Tuy nhiên, thu hồi carbon từ tự nhiên không thể thay thế việc cắt giảm phát thải từ nhiên liệu hóa thạch. IPCC nhấn mạnh rằng CDR có vai trò bổ sung quan trọng, trong khi quá trình giảm phát thải trực tiếp vẫn là nhiệm vụ cốt lõi.
- Kết luận
Thu hồi carbon thông qua môi trường tự nhiên là một hướng đi quan trọng để xây dựng nền kinh tế phát triển bền vững. Công nghệ này biến chính các hệ sinh thái của Trái Đất thành những “kho lưu trữ carbon” tự nhiên, đồng thời phục hồi rừng, đất, vùng đất ngập nước và hệ sinh thái ven biển. Khi được triển khai đúng cách, nó có thể góp phần giảm nồng độ CO₂ trong khí quyển, hạn chế biến đổi khí hậu, bảo vệ đa dạng sinh học và tăng khả năng chống chịu của cộng đồng trước các hiện tượng thời tiết cực đoan. IPCC đánh giá các giải pháp dựa trên đất và hệ sinh thái tự nhiên là một thành phần quan trọng trong nhiều kịch bản hạn chế mức nóng lên toàn cầu.
Vì vậy, tương lai của cuộc chiến chống biến đổi khí hậu không chỉ nằm ở những công nghệ hiện đại, mà còn nằm ở việc biết bảo vệ và phục hồi khả năng tự điều chỉnh vốn có của thiên nhiên. Kết hợp giảm phát thải mạnh mẽ với thu hồi carbon từ tự nhiên sẽ tạo nền tảng quan trọng để nhân loại tiến tới mục tiêu phát triển bền vững và bảo vệ Trái Đất cho các thế hệ tương lai.
Media Techn