Tóm tắt báo cáo “High-risk forests, high-value returns” về nhóm Rừng rủi ro cao


Báo cáo “High-risk forests, high-value returns” do UNEP xuất bản, với một cách tiếp cận đáng chú ý trong việc xác định các khu vực ưu tiên cho giảm phát thải từ rừng, đồng thời gợi mở nhiều hàm ý chính sách quan trọng. Báo cáo tập trung vào nhóm “rừng rủi ro cao”, là các khu vực vừa có trữ lượng carbon lớn, vừa cung cấp nhiều dịch vụ hệ sinh thái thiết yếu, nhưng lại đối mặt với nguy cơ mất rừng cao. Tổng diện tích rừng rủi ro cao ước tính khoảng 391 triệu ha, bần bằng diện tích Liên minh châu Âu. Đây là những khu vực có trữ lượng carbon có nguy cơ phát thải lớn, nơi các can thiệp bảo vệ rừng có thể mang lại hiệu quả giảm phát thải đáng kể, có thể đóng góp vào mục tiêu giảm phát thải/tăng hấp thụ 1 GtCO₂e/năm của UN-REDD nếu được bảo vệ hiệu quả.
Một điểm đáng chú ý là các khu vực rừng này không chỉ quan trọng về mặt carbon mà còn gắn chặt với các lợi ích kinh tế – xã hội. Báo cáo cho thấy các khu rừng rủi ro cao đang trực tiếp cung cấp sinh kế, năng lượng và hỗ trợ sản xuất nông nghiệp cho khoảng 53 triệu người, đồng thời góp phần giảm thiểu thiệt hại kinh tế do thiên tai (bảo vệ 81 tỉ USD GDP/năm). Điều này cho thấy rừng có vai trò như một dạng “hạ tầng tự nhiên”, đóng góp vào ổn định kinh tế và khả năng chống chịu của các nền kinh tế phụ thuộc vào tài nguyên.Tuy nhiên, báo cáo cũng chỉ ra các đánh đổi chính sách: việc bảo vệ các khu rừng này có thể làm hạn chế mở rộng nông nghiệp, khai thác hoặc phát triển hạ tầng trong ngắn hạn. Do đó, cần cách tiếp cận tích hợp, trong đó bảo tồn rừng được lồng ghép vào các chiến lược phát triển, thay vì tách biệt với mục tiêu tăng trưởng kinh tế.

Báo cáo nhấn mạnh vai trò của việc sử dụng dữ liệu không gian để xác định các khu vực ưu tiên, qua đó hỗ trợ các quốc gia và nhà hoạch định chính sách định hướng nguồn lực hiệu quả hơn, đồng thời lồng ghép bảo vệ rừng vào các chiến lược khí hậu, phát triển và thích ứng. Bên cạnh đó, việc tăng cường vai trò của cộng đồng địa phương, đặc biệt là các nhóm sống phụ thuộc vào rừng, được xem là điều kiện quan trọng để đảm bảo hiệu quả thực thi lâu dài.